‘Bonsai’ fuckt chronologie - Lezen

Lezen: Recensie Bonsai – Alejandro Zambra

09-03-2010

‘Aan het eind sterft Emilia. En Julio sterft niet. De rest is literatuur.’ Zo eindigt de eerste alinea van Bonsai, van de Chileense schrijver Alejandro Zambra. Een roman waarvan het begin het einde is en het midden niet chronologisch – maar het einde toch echt het einde.

Julio en Emilia, de hoofdpersonen in dit boek, hebben tijdens hun studietijd een heftige relatie. Ze delen hun passie voor literatuur en follar. Dat is de Spaanse term voor fucken: geen liefkozende seks, gewoon keihard follar. Als de relatie over gaat, lijken de ex-geliefden hun eigen weg te gaan. Maar gedurende het boek blijkt dat Emilia niet uit het leven van Julio verdwijnt, totdat ze doodgaat. Deze amputatie uit Julio’s verleden blijkt heftig. Zonder reden geeft hij zijn salaris aan een taxichauffeur met de opdracht hem rond te rijden tot het geld op is.

Chili’s beste schrijver on repeat
Het leven van Julio stelt eigenlijk niet zoveel voor. Zijn kans om met een bekende schrijver te kunnen gaan samenwerken verpest hij door een veel te hoge vergoeding te vragen voor zijn diensten. Omdat hij zijn falen niet aan zijn nieuwe vriendin wil toegeven, creëert hij een eigen werkelijkheid. Waar de echte en eigen werkelijkheid in elkaar overgaan is na één keer lezen nog niet helemaal duidelijk, vanwege de tijden die door elkaar heen lopen. Maar het is goed te doen om het boekje (met een bescheiden 96 pagina’s) een keer of drie te lezen. Pas dan snap je waar dit boek precies over gaat en waardeer je de bijzondere schrijfstijl van Zambra, die nu al de beste Chileense schrijver van zijn generatie wordt genoemd – hoewel Bonsai pas zijn debuutroman is.

Voor ervaren lezers
Bonsai is vooral een bijzonder boek omdat het niet lijkt te kloppen. Verhaallijnen gaan in elkaar over en tijdslijnen zijn eigenlijk geen lijnen te noemen. Emilia gaat dood, dat weet je alvast op bladzijde één, maar toch is het boek verre van voorspelbaar. De schrijfstijl van Zambra is fijn, maar kost wel wat tijd om aan te wennen: zo bijzonder als de opbouw van het boek is, zo bijzonder is ook de zinsopbouw. Maar juist deze schrijfstijl maakt dit boek er een om van te genieten.

Bonsai – Alejandro Zambra
Uitgeverij: Karaat
96 pagina’s
Prijs: €13,95
www.uitgeverijkaraat.nl