suf met potentie - Lezen

Lezen: Utrechts Literatuur Festival

01-11-2006

22 oktober, Het Utrechts Literatuur Festival... Dat klinkt nogal suf. Maar het is de eerste keer dat dit festival in het Louis Hartlooper Complex in Utrecht gehouden wordt, dus ik ga eens even kijken. De voorkant van het programmaboekje, met de oudste schrijfster van Nederland er op, is in ieder geval niet echt uitnodigend. Toch, als ik binnenkom word ik meteen een hokje ingepraat, waar een dichter begint met een wolfachtig AAAAAAOOUW, ter inleiding van zijn eerste gedicht.

Vervolgens word ik overspoeld met gedichten over de raarste en meest uiteenlopende onderwerpen: over Balkenende, kloten schieten, en kastanjes die op de hoofden van skinheads vallen. Het gaat hier om Bart FM Droog, die mij persoonlijk zijn gedichten voorleest in de zogenaamde ‘literaire afwerkplaats’, een klein hokje waarin meerdere dichters gedurende de hele dag gedichten aan jou alleen voordragen. Volgens Bart is er op deze manier veel meer tweerichtingsverkeer. “Normaal als publiek steek je niet opeens je hand op in het midden van een gedicht, hier kun je tussendoor wel vragen stellen”. Het meest opvallend zijn zijn twee bundels klotengedichten en kutgedichten, die respectievelijk over kloten en kutten gaan.

Dit festival suf? Het valt dus wel mee. Het festival valt het best te karakteriseren als een mengeling van literaire sufheid en hele interessante momenten.

Voor de eerste editie van dit festival is het Louis Hartlooper Complex in Utrecht voor één keer helemaal literair aangekleed. Er is een literair cafe, met vertoningen van filmpjes gebaseerd op gedichten, en zelfs het eten is literair. Zo kun je onder andere genieten van Turks Fruit, een ‘volledig volmaakt eetbare perzik’, of ‘Blauwbilgorgel’.

De verschillende programmaonderdelen worden gepresenteerd door dichter/performer Arjan Witte, die aan de meest praktische zaken nog een literaire zwaai weet te geven.

Bij een paar onderdelen zitten er niet meer dan twintig mensen in de zaal. Zoals Peter Verstegen, dichter/vertaler opmerkt bij de uiteenzetting over zijn tijdschrift De Tweede Ronde: “een klein maar select publiek”. Al gauw wordt duidelijk dat dit festival toch meer voor vijftig-plussers is bedoeld. Ook het stadsdichtersdebat trekt maar een klein groepje Utrechtenaren als belangstellenden.

Toch zijn er een paar hele interessante onderdelen. Meer belangstelling is er voor het elk jaar terugkerende onderdeel “Salon Korteweg” , waarin Anton Korteweg (directeur van het Letterkundig Museum te ’s Gravenhage) Gerrit Kouwenaar ontvangt, volgens Kortweg “onbetwist de nummer één”. Gerrit Kouwenaar is inmiddels al in de tachtig, en heeft een groot oeuvre op zijn naam staan en verschillende literaire prijzen ontvangen.

Erg spraakmakend is ook de spiritistische seance onder leiding van dichter/caberetier Bernhard Chirstiansen, waarin hij dode schrijvers probeert op te roepen. Wist je bijvoorbeeld dat W.F. Hermans zijn leven in het hiernamaals slijt als klokopwinder? Gerard Reve nu in een dorp woont van 16 kilometer lang, waar nooit iets gebeurt? En Annie M.G.Schmidt, Reve en Hermans nu samen een liedjesprogramma schrijven voor de AVRO?

Een behoorlijk experimentele en omstreden opvoering van Bernhard Christiansen. Meningen variëren van “absurd” en “grappig”, tot “hier heb ik nou echt niks mee”. In ieder geval weer eens wat anders.

Helaas zijn sommige onderdelen nogal belegen en voor een te klein en select publiek, zoals het stadsdichterdebat. Paradoxaal is dat juist de dichters in het stadsdichtersdebat willen dat de poëzie meer onder de mensen wordt gebracht. Het Utrechts Literatuur festival zou moeten proberen om meer verschillende mensen aan te spreken: mensen uit andere steden en vooral ook meer jonge mensen. Want het festival heeft wel degelijk potentie.

Tags: Utrechts Literatuur Festival, Louis Hartlooper Complex