Soms lees je iets waar geen speld tussen te krijgen is. Zoals deze column van Dolf Jansen.

Het zijn zware tijden, lieve lezer, dat hoef ik u niet uit te leggen. Met uw pensioen, uw belegging, uw aandelen anderszins, uw spaarrekening, uw baan die op de tocht staat, uw nachtmerries aangaande Griekenland of Angela Merkel zelfs…En hoe is het eigenlijk mogelijk dat de heer Sarkozy kans heeft gezien zich, gedurende deze al een jaar voortslepende crisis, nog voort te planten ook?!

Maar nu wil ik het graag even over mezelf hebben. Althans, ook. Uiteindelijk zal natuurlijk ook in deze column weer blijken dat ik a best een sympathieke jongen ben; b ik vaak het beste met de wereld voor heb; c ik (voor een man) behoorlijk empathisch ben en de kritiek en humor niet schuw. Voor de duidelijkheid, dit was geen multiple choice, dit waren feiten. 

Goed, daar ga ik. Ik ben zelf ook benieuwd of ik a t/m d (wederom) kan en ga waarmaken: toen ik een jaar of dertien was had ik een Cultureel Jongeren Paspoort. Dat was een kaartje waarmee je korting kreeg als je naar het theater wilde, naar bandjes, film, musea. Omdat ik uit een zeer arm gezin kom – ik wil dat niet erger maken dan het was, maar ik had aan het eind van mijn jeugd ook gewoon 78 kilo kunnen wegen in plaats van de ruim 60 die er voor mij overschoot – was het CJP voor mij echt een uitkomst. Ik ging er vaak mee naar musea, die waren in die jaren in Amsterdam vaak gewoon open voor publiek (!), en ook naar het theater. Waarbij ik moet opmerken dat geen vezeltje in mijn pezige lijf ook maar een moment dacht dat ik zelf ooit in die wereld (op die podia, zelfs) verzeild zou raken. Ik zag Neerlands Hoop, Don Quishocking, Tekstspierement en dingen die ik vergeten ben omdat soms de woordgrapjes het brein echt moeten ontvluchten.

Maar goed, ik was een jongen van 14, 15 en zat voor 11 gulden op de eerste rij van het Nieuwe de la Martheater (dat is de oude versie van het De la Martheater) en keek met ontzag om me heen. Vooral naar al die mensen die gewoon 25 gulden hadden betaald voor een kaartje.

Nu zijn het zware tijden, daar heb ik u in de eerste regels van deze column al op gewezen, of aan herinnerd. Ook in het theater, waar ik inerdaad en tegen alle verwachtingen in verzeild ben geraakt. Omdat theaters minder financiele steun krijgen, omdat op allerlei plekken subsidies verdwijnen en omdat de BTW op toegangskaartjes is verhoogd. Oftewel, simpel gezegd, op het moment dat theatermakers (en theaters) wordt duidelijk gemaakt dat ze een groter deel van hun geld zelf moeten verdienen, wordt dat moeilijker gemaakt. En dat blijkt, dit seizoen. Overal is de kaartverkoop stevig teruggelopen (tot 20%, dat zijn echt heel veel kaartjes, over een heel seizoen gerekend), overal overwegen theaters minder voorstellingen te gaan boeken, de komende seizoenen (om risico’s kleiner te maken, om te beperken aan de uitgavenkant) en zoeken ze ondertussen naar meer commerciele activiteiten (congressen en andere verhuringen). Als dit een paar seizoenen zo door gaat zijn er minder gezelschappen, minder cabaretiers en aanverwante optredenden, minder theaters uberhaupt en, vooral, is er veel minder gelegenheid voor mensen om naar het theater te gaan. En dat gaat niet over de zogenaamde elite, dat gaat over iedereen en overal in Nederland. Nederland wordt, volgens mij, een minder leuk en levendig en cultureel land. Omdat alles - voorstellingen, humor, tragiek, experiment, muziek, poezie, dans, emotie in alle soorten en maten – op finaciele basis wordt afgerekend.

Natuurlijk, er zal hier en daar wat ‘te halen’ zijn door sponsoring en mecenassen (ik gun die mensen hun geld en hun culturele inzet volledig, ik kan ze alleen niet spellen…), en het idee om culturele giften fiscaal extra aantrekkelijk te maken zal ook wat opleveren (minder belastingopbrengst, bijvoorbeeld….ben benieuwd welke bezuiniging daar volgend jaar tegenover zal komen te staan), maar je voelt, ik voel, dat het geen beleid of visie is, van de heer Zijlstra, maar iets anders. Bezuinigingsdrift? Rancune? Onwetendheid? Dat klinkt wellicht wat hard, maar dat hij, na het definitief maken van bovenstaande maatregelen achteraf zei dat hij die BTW-verhoging niet had moeten doen, dat voelt als heel dom, of een trap na met een glimlach.

Afijn, ik had het over mezelf, en mijn CJP. Als je nou maar zorgt dat jonge mensen met iets van interesse in het theater (het museum, het danspodium, de muziek in welk volume dan ook) de kans krijgen goedkoop en makkelijk te ‘proeven’ van al dat cultureels, is de kans lijkt mij heel groot dat ze een paar jaar later naar het theater blijven gaan. Omdat ze de magie kennen, omdat ze keihard gelachen hebben, omdat ze iets meemaakten dat je alleen op die plek(ken) kunt meemaken. En dan is het dus een absolute schande (fukkin schande wilde ik schrijven, maar wellicht ben ik net te oud voor dat woordgebruik) dat de Cultuurkaart wordt bedreigd. Meer dan 900.000 leerlingen in Nederland kunnen van die kaart gebruik maken, maar dan moet ie wel blijven bestaan.

Het lijkt mij dat de cultuur inNederland het nu wel moeilijk genoeg heeft, geacht kabinet, nu graag weer iets positiefs….behoud de Cultuurkaart!

Deze column was eerder te lezen op www.elinea.nl

Tags: Dolf Jansen